Rubriek in Oegstgeester Kerkblad

 

Religieus zijn houdt in dat er een persoonlijk besef is van opgenomen te zijn in een groter geheel. Dat er een transcendente dimensie van de werkelijkheid is die de mens overstijgt, omgeeft en doordringt. 

Transcendentie verwijst voor religieus atheïsten echter niet naar een verticale bovennatuurlijke werkelijkheid. Het gaat bij hen om  horizontale transcendentie in de ene  werkelijkheid die er is. Voor hun persoonlijke spiritualiteit putten religieus atheïsten inspiratie uit die ene  werkelijkheid. Spiritualiteit als grondhouding tegenover het leven en hoe dat geleefd zou moeten worden.  

 

Mysterie en verwondering

Religieus atheïsten leggen de nadruk op verwondering en op het mysterie. Door de   alledaagse werkelijkheid kan je  gefascineerd en verwonderd raken. De  werkelijkheid waaruit je bent voortgekomen, die je gebaard heeft, die heilig voor je is. Een werkelijkheid waardoor je je ook aangesproken kan voelen. Die iets van je vraagt en waaraan je actief wil deelnemen. 

Mysterie en verwondering worden ervaren als transcendentie, als iets dat je overkomt. Dat alles geldt ook voor godsdienst, daarom is godsdienst ook religieus, maar religieus-zijn is niet noodzakelijk verbonden met godsdienst, met een bovennatuurlijke werkelijkheid. De transcendente dimensie van de werkelijkheid kan daarom God genoemd worden, maar ook het mysterie of het heilige.

 

Het religieuze en de moraal

Volgens de Franse filosoof Luc Ferry vormt religie niet de grondslag, de basis, van de moraal. Het religieuze ligt voor hem in de toekomst, het is dat waar de moraal op uitloopt. Vandaar dat hij het religieuze een horizon noemt. Het gaat bij het religieuze om waarden waar we naar streven. Om de moraal, de ethiek, de naastenliefde. Die waarden zijn onderdeel van onze werkelijkheid, ze zijn algemeen geldig, ze hebben een vorm van heiligheid. Ze worden niet door ons gemaakt, ze worden door ons ontdekt. Waarden verbinden mensen, maar er is niets bovennatuurlijks aan. 

Het religieuze behoort tot de aard van de mens. Ieder mens heeft een 'antenne' voor transcendentie, als iets dat de mens overstijgt, verticaal of horizontaal. Het religieuze is het kloppende hart van onze cultuur. Het vervloeien van de grens tussen geloof en ongeloof is daarbij een kenmerk van onze  hedendaagse samenleving.             Harm Bosscher

(Uit 'God iets of niets' door Taede Smedes. Zijn  uitgestelde lezing zal plaats vinden op zondag  27 september van 15u. tot 17u. in het Dorpscentrum, met 1½ meter afstand! Aanmelding noodzakelijk bij Gerrie Kooijman-van Andel: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. , tel. 06-1839 2604 of