Rubriek in Oegstgeester Kerkblad

 

 

Niet God spreekt

De bijbel wordt soms wel ‘Gods woord’ genoemd. Dat is riskant, zegt Carel ter Linden, omdat het suggereert dat God zelf daar aan het woord is. Het gaat in de bijbel om liefde en recht en trouw en verzoening. En omdat deze waarden, deze elementaire beginselen zelf niet spreken kunnen, heeft de mens ze een stem gegéven. Omdat ze zó belangrijk, zo beslissend voor het leven en onze samenleving zijn, wil het hier geen chaos worden. Het is geen God die spreekt. Het is het gelóóf van de profeet die zijn inzicht God in de mond legt. Ook als het gaat om de  evangeliën, moeten wij ons bedenken dat tussen wat ons is overgeleverd en de eigenlijke Jezus, altijd de evangelist zelf zit, die Jezus óók woorden in de mond legt. 

 

Zo'n god is er niet

Volgens Carel ter Linden hebben we steeds meer moeite met een God als een onafhankelijk van de mens en zijn wereld bestaande werkelijkheid, die de geschiedenis der mensen op een verborgen manier leidt. Denk daarbij aan allerlei afgrijselijke ziekten waartegen de mens eeuwenlang weerloos was, en ondanks de toename in medische kennis en techniek, ook altijd weerloos zal blijven. Vergeet niet hoe de mensen in de Middeleeuwen geleden hebben, maar denk ook aan hedendaagse ingrijpende ziekten. Het is godgeklaagd dat er geen god is die dat tegenhoudt, en roept: tot hier toe en niet verder! Maar zo’n god is er niet. Het enige wat er is, is de mógelijkheid dat mensen zelf beseffen dat er grenzen zijn aan wat zij doen kunnen. Dat zij zélf tegen anderen of tegen zichzelf zeggen: tot hier toe en niet verder. 

 

Het woord 'God'

Carel ter Linden denkt dat wij er niet aan ontkomen om, met alle verwarring die het gebruik van het woord ‘God’ oproept, met de bijbelse verhalen mee, toch dit woord te gebruiken om daarmee die eeuwige waarden aan te duiden. Maar hij pleit voor het woord ‘Geest’. God is een gééstelijke werkelijkheid. Voor die Geest van God hebben wij mensen ook een speciale antenne, en dat is onze ménselijke geest. Wij moeten dan ook zorgen dat we op die Geest van God lijken. Het lijkt met ons soms nergens naar. Wij zullen voor elkaar als die Geest van liefde, recht en barmhartigheid hebben te zijn.                   Harm Bosscher        

(Uit de lezing van ds. Carel ter Linden op 20 oktober 2019: 'Ik geloof in God', wat bedoel je daarmee? N.a.v. zijn boek 'Bijbelse Miniaturen')