Rubriek in Oegstgeester Kerkblad

Ds. Co Kooman –  hij was predikant in Oegstgeest van 1981 tot 2003 –  hield enkele jaren geleden voor ons zijn lezing 'De Joodse Jezus en de Christelijke Jezus'. Zijn vraag is: Was Jezus een Jood of een christen? Als Jezus had geleefd in de tijd van onze ouders en van onszelf, dan was hij ook weggevoerd naar een van die oorden van verschrikking en daar waarschijnlijk ook omgebracht, want Jezus was ook maar een Jood...                  Harm Bosscher

 

De christelijke Jezus

Dat was dan het resultaat van een eeuwenlange, uiterst problematische relatie tussen christendom en Jodendom. In toenemende mate ging de christelijke kerk zich toe-eigenen wat aan het Joodse volk toebehoorde. Een lange traditie van weggroeien van onze Joodse wortels.

De Joodse bijbel, later het Oude Testament genoemd, werd door de kerk christelijk geïnterpreteerd. Het Verbond van het Joodse volk met de Eeuwige werd vervallen verklaard en de erenaam Israël werd opgeëist voor de kerk als 'het ware Israël'. Jezus werd  steeds meer aan zijn eigen volk ontnomen. Hij werd als een van ons gezien, als niet-Jood.  

 

De Joodse Jezus

Er is nu een denken over een meer Joodse Jezus. Professor Den Heyer heeft het de thuiskomst van de verloren zoon genoemd. Voor Joodse geleerden, schrijvers en schilders bleek Jezus verrassend nabij. Zij hebben ons als christenen geholpen om hem te laten thuiskomen. Dat valt nog niet zo mee, want dan laten we hem van ons weggaan, dat doen we niet graag.

We moeten leren om Jezus te laten zijn wat hij is voor zijn volksgenoten en zijn volgelingen: een Jood. Dat de Joodse Jezus een stem hoorde die woorden sprak van de profeet Jesaja, toont aan dat Jezus zijn roeping heeft verstaan vanuit de profetieën van deze Jesaja.    

 

Een nieuwe christologie

Wie is hij, die Jood die wij willen volgen? Want ons volgen gaat aan al ons nadenken en theologiseren vooraf; de praktijk gaat voor. Wat doen wij eigenlijk als wij het Oude Testament lezen waarvan het eerste adres Israël is en blijft. Het Nieuwe Testament is in een Joods milieu ontstaan, het is Joods en anti-Joods tegelijk. Zijn we ons dat wel bewust? In ieder ontwerp van een nieuwe christologie, van een vernieuwde uitleg van het christelijk geloof in Jezus, zal de Joodse context van Jezus de absolute grens zijn waarbinnen wij onze visie kunnen vormgeven.