Rubriek in Oegstgeester Kerkblad

Een aantal jaren geleden hield ds. Henk Plomp, predikant in Oegstgeest tot 2005, voor ons zijn lezing 'Geloven is Verbeelden'. Met zijn instemming volgen  hierbij enkele gedeelten uit zijn lezing.

                                   Harm Bosscher

 

God bestaat niet, God gebeurt  

Mensen spreken over God naar aanleiding van ervaringen in de werkelijkheid. God bestaat niet abstract, als object, maar God gebeurt. Het is niet voor niets dat in de bijbel de Godsnaam niet mag worden uitgesproken, er mag geen beeld van gemaakt worden, want dan hebben we hem ergens staan, dan bestaat hij. Wij moeten af van het denken over God daarboven. Geen geheime kennis, geen stem uit de lucht, geen engel die iets influistert. God gebeurt in deze werkelijkheid, zoals ook liefde gebeurt. In die gebeurtenissen ervaren mensen het verbond met hun God, in een geheimnisvolle aanwezigheid, aangeduid met de NAAM: 'Ik-zal-erbij-zijn'. 

 

Mysterie en religie

De werkelijkheid wordt door de mens ervaren als een mysterie. Er is geen andere werkelijkheid. De werkelijkheid kan een overweldigend, ontzagwekkend, soms huiveringwekkend karakter krijgen. Dan voel je dat de werkelijkheid je uitnodigt tot religie. In religie beleven we de ene werkelijkheid als een geheimenis. Daar zit het woordje 'heim' in, je voelt je erin thuis. Dat is een van de belangrijkste functies van de religie. Zin en samenhang brengen in deze mysterieuze werkelijkheid. Thuis-zijn heeft ook iets te maken met heil, verlossing, verlichting, bevrijding, op-adem-komen. Religie kan de functie hebben dat je je vrij voelt. 

 

Geloven is Verbeelden

Het christelijk geloof is van verbeelding; en van verbeelding moet je geen waarheden maken. Religieuze taal is beeldtaal, het is poëzie. Vruchten van de verbeelding zijn de myhen, de verhalen over krachten, over goden. Verhalen die legenden zijn geworden. Het gaat om de betekenis; er worden waarden overgedragen. De verbinding met de historische kern is vaak heel dun, soms zelfs helemaal afwezig. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor Jezus van Nazareth die binnen de Grieks-Romeinse wereld de Christus-Pancreator wordt en die daardoor een ongelofelijke symboliek moet gaan dragen. De vraag is in hoeverre hij dat allemaal wel kan dragen, of dat de bedoeling is.