Rubriek in Oegstgeester Kerkblad

Het pure geschenk

We zijn het er over het algemeen over eens dat wij, als wij iets geven, geen verborgen agenda dienen te hebben. Een geschenk dient 'puur' te zijn, vrij van elke verwachting iets terug te krijgen. Dat betekent dat het 'pure' geschenk een voorbeeld is van de glorie van de roos, van het leven 'zonder waarom'. Daarom staat in het Matteüs-evangelie dat geschenken in alle stilte gegeven dienen te worden, 'opdat uw aalmoes in het verborgene zij'. Maar wordt deze uitspraak niet teniet gedaan als daarna gezegd wordt dat onze goede daden later in de hemel een grotere beloning zullen opleveren? Een geschenk is alleen een geschenk als het onvoorwaardelijk is, zonder waarom. 

 

Werken van barmhartigheid

Goede werken zijn voorbeelden van het pure geschenk, werken van barmhartigheid die bloeien als de roos, zonder om te kijken of iemand wel ziet dat ze er zijn, zonder waarom. Het verhaal in Matteüs 25 over eten geven wie hongerig is, kleren geven wie naakt is, bezoeken wie gevangen is, is een prachtige illustratie van de realisering van de puurheid van het geschenk. In het  dienen van de armen en de hongerigen  gebeurt God. De naam van God is niet de naam van een rechter die beloont of straft op basis van de goede werken. Gods naam is de werken zelf. 

 

Onvoorwaardelijke gastvrijheid 

Voorwaardelijke gastvrijheid is gastvrijheid op uitnodiging, we verwelkomen hen die we zelf hebben uitgekozen. Bij onvoorwaardelijke gastvrijheid ligt het initiatief niet meer bij ons, maar is er een naakte confrontatie met de komst van de ander. Caputo zegt dat de spanning die in het begrip gastvrijheid zit, precies aangeeft waar het in het koninkrijk van God om gaat. Het koninkrijk van God is het hart van een religie die gebaseerd is op de mystiek van de roos, juist omdat het vraagt om onvoorwaardelijke gastvrijheid, om het beantwoorden van haat met liefde en het schenken van vergeving.

 

Geen geloofswaarheden

De betekenis van geloof in haar voorwaardelijke vorm speelt zich af op het niveau van geloofswaarheden, de zekerheden die in ons hoofd geplant worden op de plaats waar we toevallig geboren zijn. We moeten het aandurven geloofszekerheden los te laten. Een dieper gelegen onvoorwaardelijk vertrouwen op de toekomst toelatend. De regenboog is een goed beeld van een veelkleurige verscheidenheid aan religies. De Gulden Regel: 'Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet' is een regel van de praktische ethiek geldend voor alle religies.   

Harm Bosscher

(uit: 'Hopeloos hoopvol. Belijdenissen van een postmoderne pelgrim' door John D. Caputo)