Rubriek in Oegstgeester Kerkblad

De Joodse Jezus

Jezus is geboren in Nazareth. Hij trekt als volwassen man predikend rond. Jezus wil leven vanuit de wereld van de Profeten en de Thora. Hij legt aan de mensen uit hoe de 'geboden' toegepast kunnen worden in hun tijd. Zijn interpretatie van die geboden is vaak verrassend creatief. Hij gaat vriendschappelijk om met zondaren en tollenaren. Hij trekt zich het lot aan van mensen die verloren dreigen te gaan.

Voor het jaarlijkse Joodse Pascha - de viering van de bevrijding van het Joodse volk uit de slavernij in Egypte - gaat Jezus naar Jeruzalem. In de tempel verbaast hij daar vriend en vijand door zijn onverwachte actie tegen de daar aanwezige handelaren. Zijn kritiek roept herinneringen op aan oudtestamentische profeten. Joodse leiders en Romeinse bezettingsautoriteiten vinden hem gevaarlijk. Jezus wordt gevangen genomen, veroordeeld en gedood aan het kruis. De tragische dood van een  Rechtvaardige. 

 

Jezus in drie evangeliën

Voor deze evangelisten is Jezus de Joodse Messias (in het Grieks: de Christus). Zij schrijven ongeveer 50 jaren na de dood van Jezus, in het Grieks. Zij richten zich tot de Grieks-sprekende  Joden die niet tot de Jezusbeweging behoren en tot niet-Joden in de landen rond de Middellandse Zee.

Marcus is Jood. Zijn evangelie heeft geen geboorteverhaal. Voor Marcus is Jezus de profeet die spreekt over de spoedige komst van het koninkrijk van God. Marcus  schrijft ook over wonderen en genezingen door Jezus. Voor de niet-Joodse wereld – en voor die mensen schreef Marcus zijn evangelie – moet dit het bewijs zijn dat Jezus werkelijk een 'godenzoon' was.

Ook Matteüs is Jood. Hij schrijft voor de andere Joden van zijn eigen volk. In het  geboorteverhaal dat Matteüs vertelt, gaat het vooral over de plaats van Jezus binnen het volk Israël. Bij de wonderverhalen gaat het meer om de betekenis, dan om het wonder zelf. In de Bergrede die hij schrijft, krijgt Jezus de trekken van een nieuwe Mozes die de Thora uitlegt en zijn leerlingen de weg wijst..  

Lucas is zelf niet-Joods. Hij legt in zijn geboorteverhaal het accent op de betekenis van Jezus voor de gehele wereld. Hij richt zich tot niet-Joden in het Romeinse imperium, tot invloedrijke en vermogende mensen. Lucas schrijft  gelijkenissen om hen te overtuigen van de waarde van Jezus' verkondiging.

Harm Bosscher 

(Uit 'Het boek der verandering' door prof.dr. C.J. den Heyer. Hij was tot 2002 hoogleraar Nieuwe Testament in Kampen en daarna docent bijbelse theologie aan het Doopsgezind Seminarie)